بررسی کارایی انواع مالچ بر حفظ رطوبت خاک در نهال‌کاری مناطق خشک با کاشت سیاه تاغ (Haloxylon ammodendron) در استان سمنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی پژوهشی بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران.

2 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

3 دانشیار پژوهشی بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

4 استادیار (بازنشسته) مرکز آموزش جهاد کشاورزی رسول اکرم (ص)، دامغان، ایران.

5 کارشناس پژوهشی بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران.

چکیده

مناسب­ترین روش حفظ رطوبت خاک در نهال­ کاری مناطق خشک، پوشاندن سطح خاک اطراف نهال کاشته شده توسط مالچ ­های طبیعی و مصنوعی است. برای بررسی تاثیر انواع مالچ در حفظ رطوبت خاک، دو نوع مالچ طبیعی و مصنوعی در اطراف نهال ‏های تاغ پیش‌بینی شد. این طرح در قالب بلوک کامل تصادفی با دو تیمار اصلی شامل پوشش طبیعی (سنگریزه و شن) و پوشش مصنوعی (پلاستیک روشن و مشکی) و چهار تیمار فرعی شامل سنگریزه، شن، پلاستیک روشن، و پلاستیک مشکی و در سه منطقه سمنان، قوشه و دامغان انجام شد. یک تیمار شاهد نیز پیش‌بینی شد. هر تیمار فرعی در سه تکرار و در هر تکرار 25 نمونه (تاغ) کاشته شد. بلافاصله بعد از کاشت نهال و آبیاری، پوشش مالچ در اطراف نهال قرار داده شد. در فواصل زمانی ده روزه رطوبت خاک توسط دستگاه TDR اندازه‌گیری شد. نتایج مربوط به رطوبت خاک نشان داد میزان رطوبت خاک در تیمار پلاستیک مشکی به­ طور معنی­ داری بیشتر از سایر مالچ ­ها بود. نتایج ارتفاع نهال تاغ نشان داد تیمار پلاستیک مشکی و شاهد بیشترین تاثیر را در حفظ رطوبت خاک داشته ­اند. علی­رغم تفاوت درصد رطوبت خاک در انواع مالچ‌های طبیعی و مصنوعی، این تفاوت در مناطق مورد مطالعه اختلاف معنی­ داری را نشان نداد. نتایج تجزیه واریانس ارتفاع نهال نشان داد تفاوت در مالچ‌های طبیعی و مصنوعی و شاهد در سطح 99 درصد معنی‌دار بود، اما در مناطق مختلف این تفاوت معنی‌دار نبود. بررسی همبستگی بین ارتفاع نهال و درصد رطوبت خاک در تیمارهای مختلف نشان داد بالاترین همبستگی در تیمار ماسه (78/8=R2) بود.

کلیدواژه‌ها