بررسی علل پژمردگی تاغزارهای دست کاشت از نظر خصوصیات پوشش گیاهی و خاک در دشت اردستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد رشته بیابان‌زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

2 دانشیار گروه اکوفیزیولوژی جنگل، دانشکده علوم زیست‌محیطی و کشاورزی پایدار، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 استادیار گروه علوم مرتع، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاوس، گلستان، ایران.

4 دانشجوی دکتری رشته مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی علل پژمردگی تاغزارهای دست کاشت از نظر خصوصیات پوشش گیاهی و خاک در دشت اردستان در محدوده‌­ای با مساحت 94/583 هکتاری انجام شد. نمونه‌برداری از سه منطقه یک هکتاری شاداب، نیمه پژمرده و پژمرده در سه تکرار انجام و مطالعات خاک­شناسی و پوشش گیاهی (تراکم و سن) صورت گرفت. به­ منظور تعیین میزان اثر هر عامل بر پژمردگی تاغ، اطلاعات به ­دست آمده از بررسی عوامل به ­دلیل یکنواختی و شرایط یکسان منطقه با روش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کاملا تصادفی تجزیه واریانس و مقایسه میانگین انجام گرفت. نتایج به ­دست آمده نشان داد انبوهی، سن توده، محدودیت­‎‌های خاک pH ،SAR  و Ec، کمبود منیزیم محلول در خاک در سطح 99 درصد و سدیم محلول در خاک در سطح احتمال 95 درصد دارای اختلاف معنی‌دار می­‌باشد. به ­نظر می‌رسد با توجه به شرایط فیزیولوژیک و سازش‌­پذیری گونه تاغ، مقادیر فاکتورهای خاک برای این گونه قابل تحمل می‌باشد و تنها می‌­توان عوامل مسن بودن (سن بالای 15 سال) توده و انبوهی (تراکم بالا در مناطق پژمرده) که باعث ایجاد رقابت بر سر آب و مواد غذایی می‌شود را علت پژمردگی برشمرد. بنابراین پیشنهاد می‌­شود که با استفاده از افراد بومی منطقه، برداشت اصولی از توده‌های تاغ مسن به شرط نظارت کارشناسان مجرب جهت کنترل تراکم و سن تاغزارها و همچنین جلوگیری از آفات انجام گیرد.

کلیدواژه‌ها